16 اوت 2022- دانشمندان اعلام کردند که یک تغییر ژنتیکی شناسایی شده در گروهی از خانواده هایی که مستعد ابتلا به دیابت و نارسایی کلیوی هستند، سطح نوعی چربی به نام سرامیدها را افزایش می دهد، بنابراین درمان‌هایی که از این تغییر جلوگیری ‌کنند، می‌توانند به طور گسترده‌تری برای هر فردی که در معرض خطر این بیماریها قرار دارد، مفید باشد.

بر اساس مطالعه ی جدید دانشمندان دانشکده ی بهداشت دانشگاه یوتا، یک جهش ژنتیکی نادر می تواند به توضیح اینکه چرا برخی از خانواده ها بیشتر مستعد ابتلا به دیابت و نارسایی کلیه هستند کمک کند. آنها می گویند این کشف که در چندین نسل از یک خانواده انجام شده است، در نهایت می تواند به درمان های بهتری برای این بیماری ها در میان طیف وسیعی از بیماران منجر شود، صرف نظر از اینکه آنها جهش را به ارث برده اند یا خیر.

دکتر Marcus Pezzolesi، نویسنده ی راهبر این مطالعه و دانشیار داخلی در بخش نفرولوژی گفت: در گذشته، موارد پراکنده ای را در اینجا و آنجا دیده بودیم، اما این اولین خانواده ای است که نشان می دهد این جهش می تواند ارثی باشد. هیجان انگیز این است که درمان هایی در حال توسعه هستند که می توانند این وضعیت را نه تنها در این خانواده، بلکه به طور گسترده تر در میان طیف وسیعی از بیماران مبتلا به دیابت که در معرض خطر بیماری کلیوی هستند، بهبود بخشد.

این مطالعه که با همکاری مرکز دیابت جاسلین و دانشکده پزشکی هاروارد در بوستون انجام شد، درNPJ Genomic Medicine  منتشر گردید.

دانشمندان مدت‌هاست که می‌دانند افرادی که دارای اضافه وزن یا چاقی هستند، آدیپونکتین کمتری تولید می‌کنند- هورمونی که حساسیت به انسولین را افزایش می‌دهد، مرگ سلولی را مهار می‌کند و التهاب را کاهش می‌دهد. در نتیجه، این افراد بیشتر مستعد مقاومت به انسولین، دیابت نوع 2، بیماری کلیوی و سایر شرایط تهدید کننده زندگی هستند.

دکتر Pezzolesi و همکارانش، برای تعیین اینکه آیا بیماری کلیوی دیابتی ممکن است علت ژنتیکی داشته باشد، نمونه هایDNA ی 14 عضو از یک خانواده را در مرکز دیابتجاسلین تجزیه و تحلیل کردند. در مجموع، شش نفر از اعضای این خانواده در سه نسل به دیابت و بیماری کلیوی مرحله نهایی مبتلا بودند.

با کاوش عمیق تر، محققان از توالی یابی کل ژنوم استفاده کرده و دریافتند که در این افراد نقصی در ژنی به نام ADIPOQ ، که پروتئین آدیپونکتین را کد می کند، رخ داده است. آنها دریافتند که این جهش ژن را کوتاه کرده و توانایی آن را برای تولید این هورمون مختل نموده است، درنتیجه افراد مبتلا به این جهش با کاهش این هورمون روبرو هستند و از آنجایی که این هورمون سرامیدها( ماده ای چرب شبیه به کلسترول) را تجزیه می کند، در خون این افراد غلظت سرامیدها افزایش می یابد. مطالعات قبلی نشان داده است که سرامیدها یک نیروی محرکه در شروع دیابت نوع 2 هستند و ممکن است به بیماری کلیوی دیابتی کمک کنند.

در مطالعات آزمایشگاهی بر روی سلول‌های کلیه جنین انسان، محققان دریافتند که تنها یک نسخه از این جهش می‌تواند تولید آدیپونکتین را کاهش دهد. محققان تشخیص دادند که این جهش در حدود یک نفر از هر 57000 نفر رخ می دهد.

به طور کلی، ناقلین این جهش ژنتیکی نسبت به افراد غیر ناقل در همین خانواده، که به عنوان گروه کنترل استفاده شدند، حدود 85 درصد آدیپونکتین کمتر و 30 درصد سطوح سرامیدهای بیشتری در خونشان در گردش بود.

پرفسور ویلیام هالند، نویسنده همکار این مطالعه و استادیار تغذیه و فیزیولوژی جامع در دانشگاه یوتا گفت: چیزی که برای من هیجان انگیزتر است این است که این یافته به ما اجازه می دهد دهه ها تحقیق روی حیوانات را تأیید کنیم. اثرات بیولوژیکی آدیپونکتین در تنظیم حساسیت به انسولین، تحمل گلوکز و سطوح سرامید به خوبی در موش ثابت شده است و مطالعه ی فعلی نشان می دهد که از دست دادن آدیپونکتین سلامت متابولیک را در انسان به خطر می اندازد.

به گفته ی پرفسور هالند، اگرچه این مطالعه تنها در یک خانواده انجام شد، اما یافته های آن می تواند پیامدهای گسترده ای برای تشخیص و درمان این بیماری ها در بسیاری از افراد داشته باشد. او افزود: ما می‌توانیم از این یافته‌ها به‌عنوان نقطه شروعی برای توسعه داروهای شخصی‌سازی‌شده استفاده کنیم که اثرات مفید آدیپونکتین را تقلید کرده و خطر ابتلا به دیابت و بیماری کلیوی را کاهش می‌دهد.

منبع:

https://www.sciencedaily.com/releases/2022/08/220816175045.htm